Integral mission

Op donderdag 29 september was ik aanwezig op het mini-Symposium van Missie Nederland dat ging over Integral Mission (is er ook een Nederlandse term?). De term komt oorspronkelijk uit Zuid Amerika (missión integral), maar dat werd in het symposium niet aangehaald (zie het artikel in Soteria #1 van 2013 door Wout van Laar). We zouden van hen nog veel kunnen leren!

Verschillende dingen vielen mij op. Ten eerste, terwijl er een definitie aan het begin werd gegeven, gaven verschillende mensen een eigen draai aan de term. We zijn nog steeds op zoek dus.

cthuj-4weaatpak

Zo’n nieuwe term moet gaan landen. Toch is het niet zo nieuw, de spanning tussen verkondiging en sociale aandacht is ongeveer een eeuw oud. Dezelfde spanning van toen was ook vandaag merkbaar. Is het nu eerst evangelie en daarna goed doen of komt het evangelie vanzelf als goed wordt gedaan? Ook nu kwam men er niet echt uit.

Ten tweede viel op dat juist nieuwe gemeentestichtingsprojecten bezig zijn met dit thema. Er werden mooie verhalen verteld. Maar daarnaast is het nog steeds lastig om gevestigde kerken zover te krijgen dat ze actief in de eigen omgeving present zijn. Projecten opzetten kan wel, maar echt persoonlijk mensen stimuleren ook persoonlijk aanwezig te zijn, dat is lastiger. Cors Visser stelde voor om alle christenen te verdelen in groepen van 30-40 mensen en hen geografisch in te delen (alle kerkelijke verschillen zijn dan ook gelijk weg).

De kerk zoekt naar nieuwe vormen en dat gaat nog wel een tijdje duren. Rosxburgh spreekt over Missional Map-Making, een term die een Nederlands karakter moet gaan krijgen. Het zou interessant zijn om daar een volgende studiedag over te organiseren.

Tot slot viel op dat het globale aspect nauwelijks aan de orde kwam. Kerken zijn zo druk bezig om te overleven dat ze de rest van de wereld “vergeten”. De relatie tussen globale missionaire (verkondigende) presentie gekoppeld aan gerechtigheid kwam helemaal niet aan bod. Dat deed toch wel een beetje pijn.

 

Van Blokker, C&A, Kruidvat, Bruna naar speciaalzaakjes met stijl

8174-adriaan-iphDe grote zaken in Nederland hebben het moeilijk. V&D is al uit het winkellandschap verdwenen. Anderen zoals de bijvoorbeeld de Marskramer en de Schoenenreus zijn al een tijdje weg. Nu heeft Blokker heeft het moeilijk, ondanks de aanpassingen die worden doorgevoerd. Deze winkels hebben allemaal iets gemeenschappelijks. Het zijn winkels die in elk dorp of stad hetzelfde zijn. Lange tijd zagen winkelstraten er grotendeels hetzelfde uit. Maar er is een verandering gaande. Er komen steeds meer speciaalzaken die de klant persoonlijk helpen en een afgestemd product leveren. Dat kan biologisch verantwoorde groente zijn of kleding van een specifieke stof gemaakt.

Evangelische kerken kunnen leren van deze ontwikkeling (ik heb het even niet over Protestantse kerken of nog andere denominaties). De afgelopen jaren zagen veel evangelische kerken er eender uit. Ze hadden dezelfde liturgie of het gebrek daaraan, zongen dezelfde liederen uit Opwekking, hadden gelijke aanpak van kringen en kinderwerk, enz. Weinig kerken dachten na over het afstemmen op de eigen omgeving. Met een mooi woord wordt dat contextualisatie genoemd. Steeds meer kerkplantingen nemen echter tegenwoordig de omgeving serieus en passen hun aanpak aan. Het maakt nogal wat uit als je in een omgeving zit met veelal mbo-ers of universitair geschoolden.

Het is een goede ontwikkeling die ik toejuich en waarvan ik hoop dat het ook binnen bestaande kerken wordt opgepakt. Dat zal waarschijnlijk tot gevolg hebben dat de kerk moet groeien door kleiner te worden om zo afgestemd te zijn op de omgeving zoals een kruidenierszaak op de straat waarin ze zit.

De kerk en moderne media

Deze week begonnen we bij CAMA met een webinar. Het zijn kleine stapjes om op een nieuwe manier missionaire thema’s in de huiskamer te brengen. Kerken maken steek meer gebruik met van moderne media. Een kerk kan niet zonder website. Ook zingen veel kerken van een scherm en niet uit een liederenbundel. Voor de jonge generatie is dat vanzelfsprekend, maar toch is dat nog niet zo lang het geval. Kerken gebruiken deze middelen omdat ze beter hun boodschap willen communiceren.

Als we het gebruik van moderne media op een hoop gooien dan wordt het meestal gebruikt voor de eredienst en om te communiceren met de ” buitenwereld”. Waarom wordt moderne media niet meer gebruikt voor discipelschap? Een belangrijke vorm in veel kerken om geestelijke groei te stimuleren is de kring thuis. Een kring is een specifieke moment in de week, zodat vorming beperkt is. Met behulp van moderne media is het mogelijk om mensen op elk moment van de dag te bereiken, zelfs in groepsverband. Dat geldt met name voor jongeren. Ik pleit ervoor om meer na te denken hoe moderne media gebruikt kan worden bij discipleschip in een Nederlandse context. Ik ben benieuwd naar jouw gedachten hierover.

Joost en de onzichtbare eeuwigheid

Joost Zwagerman in DWDDJoost was drie jaar ouder dan ik ben. Nu staat voor hem de tijd stil. Hij is niet meer onder ons. Daar koos hij zelf voor. De lofbetuigingen waren vele de afgelopen week. De boeken die hij schreef zullen, denk ik, de komende tijd iets meer gelezen worden dan daarvoor. Er is al een run op zijn laatste boek ontstaan, volgens zijn voormalige Uitgeverij. Als ik alle reactie’s  goed begrijp, is dat ook iets wat hij wilde na zijn dood. Hij wilde iets achterlaten. Hijzelf kon deze wereld en zichzelf niet meer verdragen en stapte op. Maar zijn boeken blijven. Hij heeft er nogal een aantal geschreven. Carel Peters schrijft in Vrij Nederland dat Zwagerman sneller schreef dan God kon lezen. Ik moet eerlijk bekennen dat ik nog niets van Joost Zwagerman heb gelezen. Hij staat op het lijstje. Niet naar aanleiding van zijn dood, maar om iets te leren van de tijdgeest van de 90er jaren. Het lijkt mij dat hij een sympathieke man was, die het beste voorhad met de mensen om hen heen.

Al bladeren door laatste interviews, recensies, persoonsbeschrijvingen kom ik erachter dat het laatste boek “De stilte van het licht” vier thema’s heeft: stilte, schoonheid, onbehagen en zelfverdwijning. In een interview in Parool refereert Zwagerman naar de hunkering van het niet zijn, een thema dat door het boek heen wordt beschreven. Het is iets waar hij naar zocht in de kunst. Ik denk dat ik het boek moet lezen om werkelijk de essentie daarvan te begrijpen. De kunst bracht Zwagerman in vervoering, maar hij leed ook aan depressies. Dat heeft helaas tot dit einde geleid. Zwagerman geloofde niet in God. Dat zei hij aan het begin van dit jaar in een interview. Hij zei er direct bij dat hij dat wel zou willen. Want dan zou ons een groot geluk overkomen na de dood.

Ik heb gekeken naar de respons. Met veel interesse. Meerdere malen heb ik in het proces achteraf afgevraagd of het “hiernamaals” nog ter sprake zou komen. Als ik alle verhalen en gesprekken van juist de mensen erom heen beluister, dan was God er niet bij. Hij was de grote Niet-aanwezige. Hij werd volkomen genegeerd. Het leven na dit leven kwam niet ter sprake. Ook niet de wens van Zwagerman om in een God te geloven, geen woord daarover. Veelal werd de kunst tot metafysische hoogten opgetild, maar daar was God niet. Die stilte kreeg iets nihilistisch. Dat zegt veel over de maatschappij heden ten dage die ingrijpende gebeurtenissen zo blijkbaar verwerkt. DWDD, aan Zwagerman gewijd, was als een afscheidssamenkomst waarin een groot deel van Nederland collectief de schok aan het verwerken was. De tranen vloeiden. De herinneringen werden opgehaald. 

Terugkijken op het leven is van belang om de toekomst in de ogen te kunnen kijken. Maar als de toekomst een opeenvolging is van een doorlopend nu, wordt het leven moeilijk te begrijpen en wordt het stuurloos. Dat is wat waar ik aan dacht, toen ik luisterde naar de reacties. De toekomst maakte geen deel uit van het gesprek. De apostel Paulus spreekt over het moment dat de gelovigen met Jezus zullen worden opgewekt en dat het onzichtbare eeuwig is (1 Korinte 4:14, 18). Dat is een vast ankerpunt in het leven. Dat is de eschatologische hoop in Jezus waar gelovigen zich aan vast houden. We leven niet in een opeenvolgend nu, maar leven vanuit de hoop in de toekomst die nu ons leven bepaalt.

Joost. Hij leek me een aardige kerel. Misschien was hij ook een goede schrijver, maar dat moet ik nog ontdekken. Maar ik zou willen dat hij ook deze geweldige toekomst had gekend tijdens zijn leven. Ik hoop dat zijn vrienden dat tijdens hun leven nog ontdekken. Ik wens hen oprecht veel sterkte toe.

Contextualisatie 180 graden anders

serious request

De kerk heeft zich er de afgelopen paar decennia hard voor gemaakt om het evangelie zo te brengen zodat het overkwam bij (nog) niet gelovige mens. In de missiologie (een woord dat mijn elektronisch Google woordenboek niet kent!) heet dat contextualisatie. Het evangelie wordt in een hedendaags jasje gegoten, zonder de essentie van de boodschap te verliezen. In andere culturen zijn missiologen en missionair werkers (kent het woordenboek ook niet) daar heel druk mee geweest.

Het omgekeerde zie ik de afgelopen week gebeuren. Ik op verschillende websites de volgende kop (onder andere de NRC):

DJ’S SERIOUS REQUEST ZIJN MODERNE JEZUSSEN

En een andere:

Drie jezussen, een plein vol volgers

Wat blijkt, Jezus wordt uit de christelijke context gehaald en gebruikt voor een niet christelijk en dus seculier doel. Contextualisatie heeft een christelijke context als oorsprong en probeert de boodschap te verpakken. Hier wordt Jezus uit de christelijk context gehaald en toegeëigend. De omgekeerde weg wordt bewandeld.

Wat gebeurt hier?

Partnerships: kijk over de kerkelijke grenzen

connect-316638_640Veel burgerlijke gemeenten/steden hebben contacten met andere steden in de wereld. Bij nog geen enkele kerk heb ik opgevangen dat ze dit contact gebruiken om te kijken of men contact kan maken met de kerken in deze stad. Mocht je dit lezen en jou kerk heeft een dergelijk contact, dan hoor ik dat graag.

Dergelijke partnerships kunnen de kennis van het mondiale christendom enorm laten toenemen. Over en weer kan informatie worden uitgewisseld, er kan voor elkaar worden gebeden en men kan zelfs bij elkaar op bezoek gaan. Dit kan het kerkelijk leven in de positieve zin beïnvloeden.

Mocht jouw stad of gemeenten niet een dergelijk contact hebben op maatschappelijk niveau, dan zijn er genoeg mogelijkheden om buiten de Nederlandse grenzen een kerk te vinden om een dergelijk contact op te bouwen. Ik noem er een paar.

  1. Ga eens tijdens de vakantie naar een kerk en probeer contact te leggen met de predikant. Kijk eens of er interesse is voor een “over de grens” contact.
  2. Zendingsorganisatie zoals CAMA (waarvoor ik werk) hebben een uitgebreid netwerk waar je gebruik van kan maken. Bel ze op en leg je vraag voor.
  3. Het kerkverband waar je bij hoort, heeft vaak internationale contacten. Kijk eens of je van hun netwerk gebruik kan maken.

De kerk is groter dan alleen Nederland. Dat is een open deur. Het zou aardig zijn als we dat niet alleen weten, maar er ook iets mee doen.