Joost en de onzichtbare eeuwigheid

Joost Zwagerman in DWDDJoost was drie jaar ouder dan ik ben. Nu staat voor hem de tijd stil. Hij is niet meer onder ons. Daar koos hij zelf voor. De lofbetuigingen waren vele de afgelopen week. De boeken die hij schreef zullen, denk ik, de komende tijd iets meer gelezen worden dan daarvoor. Er is al een run op zijn laatste boek ontstaan, volgens zijn voormalige Uitgeverij. Als ik alle reactie’s  goed begrijp, is dat ook iets wat hij wilde na zijn dood. Hij wilde iets achterlaten. Hijzelf kon deze wereld en zichzelf niet meer verdragen en stapte op. Maar zijn boeken blijven. Hij heeft er nogal een aantal geschreven. Carel Peters schrijft in Vrij Nederland dat Zwagerman sneller schreef dan God kon lezen. Ik moet eerlijk bekennen dat ik nog niets van Joost Zwagerman heb gelezen. Hij staat op het lijstje. Niet naar aanleiding van zijn dood, maar om iets te leren van de tijdgeest van de 90er jaren. Het lijkt mij dat hij een sympathieke man was, die het beste voorhad met de mensen om hen heen.

Al bladeren door laatste interviews, recensies, persoonsbeschrijvingen kom ik erachter dat het laatste boek “De stilte van het licht” vier thema’s heeft: stilte, schoonheid, onbehagen en zelfverdwijning. In een interview in Parool refereert Zwagerman naar de hunkering van het niet zijn, een thema dat door het boek heen wordt beschreven. Het is iets waar hij naar zocht in de kunst. Ik denk dat ik het boek moet lezen om werkelijk de essentie daarvan te begrijpen. De kunst bracht Zwagerman in vervoering, maar hij leed ook aan depressies. Dat heeft helaas tot dit einde geleid. Zwagerman geloofde niet in God. Dat zei hij aan het begin van dit jaar in een interview. Hij zei er direct bij dat hij dat wel zou willen. Want dan zou ons een groot geluk overkomen na de dood.

Ik heb gekeken naar de respons. Met veel interesse. Meerdere malen heb ik in het proces achteraf afgevraagd of het “hiernamaals” nog ter sprake zou komen. Als ik alle verhalen en gesprekken van juist de mensen erom heen beluister, dan was God er niet bij. Hij was de grote Niet-aanwezige. Hij werd volkomen genegeerd. Het leven na dit leven kwam niet ter sprake. Ook niet de wens van Zwagerman om in een God te geloven, geen woord daarover. Veelal werd de kunst tot metafysische hoogten opgetild, maar daar was God niet. Die stilte kreeg iets nihilistisch. Dat zegt veel over de maatschappij heden ten dage die ingrijpende gebeurtenissen zo blijkbaar verwerkt. DWDD, aan Zwagerman gewijd, was als een afscheidssamenkomst waarin een groot deel van Nederland collectief de schok aan het verwerken was. De tranen vloeiden. De herinneringen werden opgehaald. 

Terugkijken op het leven is van belang om de toekomst in de ogen te kunnen kijken. Maar als de toekomst een opeenvolging is van een doorlopend nu, wordt het leven moeilijk te begrijpen en wordt het stuurloos. Dat is wat waar ik aan dacht, toen ik luisterde naar de reacties. De toekomst maakte geen deel uit van het gesprek. De apostel Paulus spreekt over het moment dat de gelovigen met Jezus zullen worden opgewekt en dat het onzichtbare eeuwig is (1 Korinte 4:14, 18). Dat is een vast ankerpunt in het leven. Dat is de eschatologische hoop in Jezus waar gelovigen zich aan vast houden. We leven niet in een opeenvolgend nu, maar leven vanuit de hoop in de toekomst die nu ons leven bepaalt.

Joost. Hij leek me een aardige kerel. Misschien was hij ook een goede schrijver, maar dat moet ik nog ontdekken. Maar ik zou willen dat hij ook deze geweldige toekomst had gekend tijdens zijn leven. Ik hoop dat zijn vrienden dat tijdens hun leven nog ontdekken. Ik wens hen oprecht veel sterkte toe.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s