Leiding geven zonder visie en missie

Midden jaren negentig van de vorige eeuw kwam vanuit met name de Verenigde Staten het kerkelijk management denken Nederland binnen. Het “bedrijfsdenken” moest het kerkelijk leven beter stroomlijnen en effectiever maken. Termen als visie, missie, strategie, projectplannen, functiebeschrijvingen deden hun intrede binnen de kerkmuren. Doet dit denken een organisatie of geloofsgemeenschap goed?

Deze vraag kwam bij me op na het lezen van een essay in van Hans de Bruijn, hoogleraar bestuurskunde aan de TU Delft (Trouw 27 december 2014). Kort gezegd heeft hij het over aanmodderende politici die het aan visie zou ontberen. “In Europa weet men niet precies wat men wil en doet maar wat”, aldus de schrijver. Wat De Bruijn zich afvraagt is of politici met veel visie het beter doen dat het “aanmodderende” soort. Ik haal er een aantal zaken uit die mij opvielen en leg daar mijn eigen ideeën vanuit kerkelijk oogpunt tegenaan.

De Bruijn haalt als voorbeeld een boek aan van Joseph Nye die schrijft over presidentieel leiderschap in de VS.  In dat boek wordt onderscheid gemaakt tussen twee soorten presidenten: het type met een uitgesproken visie die zaken wil veranderen en het type zonder duidelijk visie die kleine stapjes belangrijker vinden dan groter veranderingen. De “oude” Bush was een voorbeeld van dat laatste type, een transactiepresident. Met visie had Bush het niet zoveel op. Toch heeft Bush ook grote internationale crises meegemaakt: het einde van de koude oorlog en de Iraakse inval in Koeweit. Dat deed hij zonder veel kleerscheuren, volgens Nye. Hij constateert dat presidenten zonder visie het bijzonder goed doen. Ze zijn wendbaar, doordat ze geen last hebben van visie, handelen nadat ze een zaak goed hebben overwogen. Zonder visie denkt men langer na en is men voorzichtiger. Als iemand grote veranderingen doorvoert, heeft het meer kans van slagen als dat langzaam gebeurt. Tot zover De Bruijn.

Geldt dit ook voor de wijze waarop leiderschap wordt opgevat binnen de kerk? Dat heeft mij een tijdlang bezig gehouden. Staat het denken over visie en missie e.d. ons in de weg om de juiste keuzes te maken of niet? Een idee waar ik de laatste tijd meer naar neig is het werken met “waarden”. Waarden functioneren als een soort piket paaltjes waarbinnen een geloofsgemeenschap wil en kan functioneren. Waarden geven aan wat als belangrijk wordt ervaren. Dat garandeert flexibiliteit, men zit niet vast aan afspraken die in de weg kunnen zitten.

Eerlijkheidshalve moet ik constateren vanuit de praktijk dat niet elke geloofsgemeenschap zich houdt aan de visie en missie die ze zelf hebben opgesteld. Als men zich daar dan niet aan houdt, is het dan verstandig deze te handhaven? Het is een vraag voor een goede reflectie naar het eigen functioneren. Wanneer men iets met elkaar afspreekt, is het vanzelfsprekend dat men zich er ook aan houdt. Doet men dat niet dan is het verloren tijd. Een tweede vraag dit men kan stellen: functioneert het? Helpt het werken met een onder andere een visie om een gemeente beter te laten functioneren? Dat is een goede vraag die het leiderschap zichzelf en de gemeente zouden moeten stellen. Doet een gemeente met het beter dan een gemeente zonder?

Blijkbaar doen aanmodderende politici het beter. Hoe staat het met aanmodderende gemeenten, oudstenraden en predikanten/voorgangers?

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s