Gods-huizen

Jireh Small Group

Jireh Small Group (Photo credit: pchow98)

Vanuit het perspectief van de Gereformeerde Kerken Vrijgemaakt schrijft Mark Veuring een interessante scriptie over huiskerken. Cel-kerken komen ook in de scriptie aan bod, maar omdat er weinig cel-kerken te vinden zijn in Nederland is die aandacht beperkt. Ik laat dat dan ook hier achterwege.

In het voorwoord zegt Mark Veurink dat hij als opgeleide predikant zichzelf brodeloos zou kunnen maken door deze scriptie, want in de huiskerken zijn er geen betaalde werkers. Uiteindelijk heeft de scriptie niet geleid tot het aansluiten bij of beginnen van een huiskerk, want Mark Veurink is dominee geworden na zijn afstuderen in de Vrijgemaakte Kerk van Franeker. Maar dat even terzijde.

De scriptie geeft het resultaat weer van een onderzoek naar een groot aantal huiskerken in Nederland. Veurink heeft er tijdens zijn onderzoek 101 geteld. Dat kunnen er nog veel meer zijn, want deze groepen willen niet altijd in de bekendheid komen. Marc van der Woude schat dat aantal nog hoger, maar op basis van een schatting dus en niet door onderzoek.

De naam zegt het al. Een huiskerk komt meestal in een huiskamer samen. Het is een kleine groep mensen die samen het geloof willen delen en uitdelen. Veurink definieert een huiskerk als volgt:

“… een huiskerk is een groep mensen a. van niet meer dan ongeveer twintig actief betrokkenen, b. die in een min of meer vaste samenstelling samenkomt zodat er sprake is van een wederzijdse verbintenis, en c. zichzelf beschouwt als volwaardig kerk. ‘Volwaardig’ wil zeggen dat alles wat een kerk volgens de betrokkenen zou moeten doen in deze groep plaatsvindt.”

De definitie is sociologisch geformuleerd, wat waarschijnlijk in dit geval een “politiek” goede keus kan zijn. De discussie over wat dan wel of niet een kerk is, wordt hiermee vermeden. Overigens verdedigt Veurink het wezen van een huiskerk later in de scriptie op basis van ecclesiologische motieven naar aanleiding van dr. C. Trimp die de kerk definieert als:

“… de heilige gemeenschap van de ware gelovigen die al hun heil vinden in en verwachten van Christus.” (pagina 44)

De laatste definitie sluit aan bij wat Miroslaf Volf zegt naar aanleiding van Mattheus 18. Hier kom ik nog op terug. Een waardevolle toevoeging die ik mis in de definitie van Veurink. Zelf vond ik het positief opvallend dat juist deze definitie te vinden is bij de gereformeerde Trimp. Hier kunnen evangelicalen volmondig ja op zeggen.

Vervolgens steekt Veurink in op de ecclesiologische onderbouwing van de huiskerken. In de theorie wordt vaak terug gegrepen twee zaken:

  • .. op de sociale Triniteit als model of uitgangspunt van een gemeenschap. Basis is “After our likeness” van Miroslaf Volf.
  • .. op Mattheus 18:20 waar Jezus zegt dat Hij aanwezig zal zijn op die plaats waar 2 of 3 christenen bijeen zijn. Ook hier speelt Volf een rol, maar ook breder doet de Free church movement haar invloed gelden.

Nu zie ik in de huiskerk literatuur die ik ken niet veel terug van deze twee punten. De aandacht is daar meer pragmatisch. De eerste kerken waren huiskerken, dus is het bijbelser dit ook in de huidige tijd te doen volgens degenen die het huiskerk-model verdedigen. De “gemeente”-teksten uit Handelingen zijn daarom belangrijk. Theologisch valt men bijvoorbeeld terug op  het “oikos/oikodomeo” thema (zie voor verdere uitleg hiervoor Ralph Neighbour, Where do we go from here, p40vv). In “Huizen die de wereld veranderen” van Wolfgang Simson wordt de vijfvoudige bediening als basis gebruikt voor de opbouw van een huiskerk. In mijn ogen geeft Volf een goede basis voor een free-church-ecclesiologie, maar ik zie niet dat dat is overgenomen in de huiskerk literatuur (trouwens ook niet bij een cel-church aanhanger als Comiskey).

Veurink benadrukt de doelen van de huiskerk op juiste wijze: het gaat meestal om een missionaire taak en het beleven van de gemeenschap. Veel huiskerk bezoekers missen deze elementen in de traditionele kerken. Veurink zegt:

De onderzochte huiskerken noemen meestal twee doelen: de opbouw van het geloof van haar leden en de missionaire opdracht van de kerk. In de gereformeerde ecclesiologie komt het doel van kerkzijn veel minder naar voren. Een uitzondering hierop is Mees te Velde die zes doelen van kerkzijn formuleert: Christus leren kennen, één worden met Christus, het leven delen met broeders en zusters, Gods rijk aan de hele wereld verkondigen, God de eer geven en een woonplaats zijn voor God (pagina 45).

Met de aanvulling van Mees te Velde verdedigt Veurink de de huiskerk ten opzichte van de (vrijgemaakte) gereformeerde traditie. Hij werkt dat verder uit met behulp van de ecclesiologische functies die hij vindt bij Te Velde. Veurink zegt:

Iemand die wel vanuit gereformeerd perspectief heeft nagedacht over functies van kerkzijn is Te Velde. Hij schetst een model van zes dienstgroepen die de zes taken van de kerk zijn. Drie hiervan hebben te maken met de gemeenschap met God, te weten: verkondiging, levenswijding en onderricht. De andere drie hebben te maken met de gemeenschap met elkaar, te weten: opzicht, samenleven en barmhartigheid. De missionaire taak van de gemeente is geen aparte dienstgroep maar een dimensie van alle zes de dienstgroepen.73 In de evaluatie van de functies van kerkzijn grijp ik steeds terug op dit model (pagina 50).

Veurink laat zien dat deze functies prima passen in het huiskerk-model en dat huiskerken ecclesiologisch volledig gereformeerd kunnen zijn. Het lijkt zo te zijn dat Veurink naar een legitimatie zoekt voor het huiskerk model binnen de eigen denominatie. Blijft natuurlijk nog wel de vraag staan hoe Volf en de gereformeerde ecclesiologie aan elkaar verbonden kunnen worden. Kunnen we omgekeerd zeggen dat de gereformeerde ecclesiologie ook onder de Free-churches zouden kunnen vallen? In mijn oogpunt een is dat een interessante vraag.

Al met al een mooi pleidooi voor een beweging die weinig aandacht krijgt, waarschijnlijk ook omdat ze dat zelf graag zo willen houden.

De volgende scriptie is van Jan Janssen met de titel “Goed nieuws voor mondige mensen” uit 2013.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s