Wie stierf er aan het kruis?

Jesus Christ Crucifix

Jesus Christ Crucifix (Photo credit: Wikipedia)

R. C. Sproul schreef een kort boekje over de betekenis, met name in theologische zin, van het kruis in het christendom: “The truth of the cross”. Aan het einde van het boekje doet hij een opmerkelijke uitspraak die bij mij is blijven hangen. Hij zegt daar dat alleen de “menselijke kant” van Jezus aan het kruis is gestorven, omdat het onmogelijk is dat God  kan sterven. De redenen die hij daarvoor geeft zijn de volgende:

1. Het werd als een ketterij bestempeld in de eerste eeuwen van de kerk (patripassianisme en theopassianisme).

2. Het is tegenstrijdig met de de karaktereigenschappen van God. Wanneer God dood zou kunnen gaan, dan zou dat een verandering teweeg brengen in Zijn wezen en daardoor zou hij een “veranderlijk” wezen worden. In de Bijbel wordt God als onveranderlijk beschreven.

Het citaat in het boekje van Sproul:

We believe that Jesus Christ was God incarnate. We also believe that Jesus Christ died on the cross. If we say that God died on the cross, and if by that we mean that the divine nature perished, we have stepped over the edge into serious heresy. In fact, two such heresies related to this problem arose in the early centuries of the church: theopassianism and patripassianism (chapter 10 of The truth of the cross).

Wat wordt hier gezegd en welke consequenties heeft dit voor onze visie op Jezus en de verzoening? >Eerst een korte toelichting.

Het patripassianisme en theopassianisme werden verdedigd door bijvoorbeeld Sabellius die het modalisme aanhing. Modalisme legde de nadruk op de eenheid van God. De Vader, de Zoon en de Heilige Geest zijn namen van God, ze zijn op God toepasbaar op verschillende momenten en situaties (Sommigen zeggen bijvoorbeeld dat het OT het tijdperk van God de Vader was, de evangeliën het tijdperk van God de Zoon en de Heilige Geest met name centraal zijn in het tijdperk van de kerk. In zekere zin is dit ook een vorm van modalisme.)

De goddelijke personen zijn”modes” van God of opeenvolgende openbaringen van God. Sproul wijst hierop als hij dit onderwerp aanhaalt, omdat met name het modelisme benadrukt dat God de Vader op het moment van sterven van Jezus aanwezig was, omdat hij persoonlijk identiek is aan de Zoon. Dus God de Vader stierf met de Zoon.

Ten tweede benadrukt hij dat het sterven van God, zijn wezenskenmerken aantast. God veranderd niet, dus kan Hij ook niet doodgaan. Onduidelijk blijft of Sproul hier wijst op de God in Zijn Triniteit of dat hij alleen aandacht geeft aan God de Vader.

Er blijven voor mij een aantal zaken onduidelijk, omdat Sproul te weinig aandacht geeft aan het onderwerp.

1. In de tekst springt hij direct over van God de Zoon over naar God in Zijn algemeenheid. Hij maakt daar volgens mij een denkfout. Het modalism sprak over het aanwezig zijn van God de Vader in het sterven van Jezus (God de Zoon). God de Vader én God de Zoon stierven aan het kruis. Het modalisme benadrukte de eenheid van de Godheid, de eenheid van God wordt binnen het gebeuren aan het kruis getrokken. Sproul benadrukt dat God niet kan sterven, en spreekt daar over Jezus de Zoon als zijnde God. De term patripassianisme wordt  betrokken op God de Zoon. Maar dat is niet wat de modalisten in de kern verdedigden. Om een antwoord te geven op de vraag of de goddelijke of de menselijke natuur van Jezus stierf, is het mijns inziens niet mogelijk het patripassianisme daarbij aan te halen om het argument te onderbouwen.

2. Lijkt het er hier om dat de twee naturen, die door de vroege kerk met  verve zijn verdedigd, hier uit elkaar worden getrokken. Ik citeer hier de geloofsbelijdens van Chalcedon van 451:

 “… in twee naturen, onvermengd, onveranderd, ongedeeld, ongescheiden…”

De vraag die ik heb, is of Sproul in zijn benadering de twee naturen van Jezus toch scheidt als hij zegt dat alleen de menselijke natuur van Jezus sterft en de Goddelijk natuur niet. Zijn de twee naturen in het sterven van Jezus toch onderscheidbaar?

Ik citeer een deel uit een antwoord van William Lane Craig. In eerste instantie leek dit behulpzaam in een zoektocht naar een antwoord. Toch bleef ik daarna met vragen zitten. Eerst zijn antwoord, in een volgende blogpost meer. Ik sta meer dan open voor gedachten over dit onderwerp.

“To avoid such inevitable misunderstandings it is helpful to speak of what Christ does or how he is relative to one of his two natures. For example, Christ is omnipotent relative to his divine nature but he is limited in power relative to his human nature. He is omniscient with respect to his divine nature but ignorant of various facts with respect to his human nature. He is immortal with regard to his divine nature, but mortal with regard to his human nature.

You can probably see now where I’m headed. Christ could not die with respect to his divine nature but he could die with respect to his human nature. What is human death? It is the separation of the soul from the body when the body ceases to be a living organism. The soul survives the body and will someday be re-united with it in a resurrected form. That’s what happened to Christ. His soul was separated from his body and his body ceased to be alive. He became temporarily a disembodied person. On the third day God raised him from the dead in a transformed body.

In short, yes, we can say that God died on the cross because the person who underwent death was a divine person. So Wesley was all right in asking, “How can it be, that Thou, my God, shouldst die for me?” But to say that God died on the cross is misleading in the same way that it is misleading to say that Christ died on the cross in relation to his human nature, but not in relation to his divine nature (link citaat)”.

Enhanced by Zemanta
Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s