Is de kerk schuldig aan de de maatschappelijke verloedering?

Ambulance personeel wordt aangevallen bij het uitoefenen van hun hulp taak. Jongeren staan op straat met stenen te gooien naar de politie. Groepen mensen (niet alleen jongeren) gaan met elkaar op de vuist omdat men verschillende voetbal clubs hoog in het vaandel heeft. In dit gedrag van alle tijden of iets dat met name recent is opgekomen?

Wat ik al tijden hoor is dat er meer blauw op straat moet komen. Het gezag in de samenleving moet worden herstelt. Er moet meer geld naar politie en justitie. Het is een reactie op de onlusten die in verschillende vormen op straat zichtbaar zijn. Het kan in die zin iets oplossen als degene die tot geweld geneigd is, ziet dat zijn of haar gedraag grote persoonlijke gevolgen heeft. Als de gevolgen niet opwegen tegen het “genot” om, bij wijze van spreke,  een ander de hersens in te slaan, laat je het wel uit het hoofd om het te doen. Dus maakt de politie video-opnames om elke relschopper in de kraag te vatten. Dat is ook de reden dan na de “Haren” rellen de geweldplegers snel werden berecht. Dat alles  moet onder andere dienen als afschrikmiddel door middel van negatief geladen externe motivatie.

Maar het raakt niet de kern van het probleem. Wat in mijn ogen nieuw is ten opzichte van bijvoorbeeld de rellen in de zestiger jaren is dit. De laatste tijd wordt geweld gepleegd zonder dat daar een aanwijsbare reden voor is.  Een aantal jaren geleden werd daar de term “zinloos geweld” voor gebruikt. Monumenten verrezen op plekken waar iemand “zomaar” werd doodgeslagen. Het geeft groepen mensen een kick om ambulance personeel in hun taak te belemmeren, openbaar bezit te vernielen of zomaar iemand op straat te mishandelen. Waar komt dat vandaan?

Recent las ik Trouw een artikel dat twee boeken recenseert die oproepen tot  meer gezag in de samenleving. Één van de schrijfster, Christien Brinkgreve (Een verlangen naar gezag – over vrijheid, gelijkheid en verlies aan houvast), wijdt de teloorgang van het gezag aan het terugdringen van de invloed van de kerk in de samenleving. De kerk straalde blijkbaar norm handhaving uit, voedde mensen op als “betere burgers”. Daarnaast had de kerk een duidelijke sociale functie: gemeenschapszin en geborgenheid. Dat is voor het grootste deel van de samenleving weggevallen. Brinkgreve ziet dat als oorzaak voor de hedendaagse psychische en maatschappelijke ellende.

Ik zie in de gebeurtenissen in Haren vormen van nihilistische doelloosheid. De kerk “droeg “doel en zin” uit. Nu die invloed zo goed als is verdwenen, zien we mensen, en met name jongeren, in cirkels ronddraaien. De kerk benadrukte de eschatologische hoop en het oordeel. Een lineaire lijn in de geschiedenis naar een zeker doel. Dat idee is weggevallen en daarmee een vorm van het calvinistische “cultuurmandaat” . Dat laatste benadrukt de verantwoordelijkheid van mens en natuur als doel voor een betere toekomst.

Wat is daar voor in de plaatst gekomen? Dat zou nog wel eens een onderzoekje waard zijn. Daar moet  ik verder over nadenken.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s