Religie sterft uit in Nederland

open-bible-empty-pewsVolgens een wetenschappelijk onderzoek zal religie in Nederland in de toekomst waarschijnlijk uitsterven. Op deze plaatsen een reactie op dit onderzoek:

 

De pdf van het onderzoek is hier te vinden.

Dit onderzoek is gebaseerd op  “non linear dynamics”, een wiskundig rekenmodel dat een systeem omschrijft waarbij de uitvoer onafhankelijk is van de invoer. Dat is voor het vervolg niet interessant, des te meer de conclusies. Ik citeer Richard Wiener, medeschrijver van het artikel:

“… Social groups that have more members are going to be more attractive to join”. Essentially, social groups have a kind of “gravity” that drags in more people the bigger they are. We see the same principle on the web when it comes to the growth of social networking sites, and also in the decline of lesser-spoken languages.”

De onderzoekers bekeken op welke sociale wijze mensen aangetrokken worden tot een specifieke groep. Ze deden dit dus niet op basis van empirisch onderzoek, maar door middel van een wiskundig rekenmodel.

Als een sociale groep te klein wordt, zal het minder aantrekkelijk zijn zich erbij aan te sluiten en zal de groep uiteindelijk ophouden te bestaan. Met name als verschillende groepen met elkaar concurreren, zal de “winnaar” steeds meer aanhangers krijgen en de verliezer uiteindelijk geen aanhangers meer hebben. Dat geldt niet alleen voor de kerk, maart ook voor:

“Some other competitive social systems in which identical or very similar models may apply include, for example, smoker vs. non-smoker, vegetarian vs. meat-eater, obese vs. non-obese, and Mac user vs. PC user.

De onderzoekers benaderen bovengenoemde groepen op gelijke wijze als religieuze groepen. Als de Mac aantrekkelijker wordt voor gebruikers, zal het aantal PC gebruikers uiteindelijk uitsterven. Zo wordt ook religie steeds meer onaantrekkelijk voor mensen in Nederland en zal, als het onderzoek gelijk heeft, ophouden te bestaan. Bij het lezen van deze resultaten kwamen er verschillende dingen bij mij boven.

  • Het is voor mij lastig om in de wiskundige berekeningen te duiken, omdat het mij ontbreekt aan de specialistische kennis.  Maar ook zonder die kennis, bekruipt mij het gevoel dat er iets niet klopt. Maar wat dan?
  • Het onderzoek benadrukt dat de strijd tussen verschillende groepen tot gevolg heeft dat sommige groepen zullen verdwijnen. In het geval van religie wint de ongelovige het van de gelovige. Of zoals in het onderzoek staat:

The model indicates that in these societies the perceived utility of religious non-afiliation is greater than that of adhering to a religion, and therefore predicts continued growth of non-afiliation, tending toward the disappearance of religion.

  • Religie kan niet alleen vanuit een sociologisch perspectief benaderd worden. Het onderzoek gaat uit van sociale cohesie tussen de deelnemers aan een groep.Een sociale groep die een Mac gebruikt in plaats van een PC is een geheel groep dan een groep kerkmensen. Een groep computergebruikers heeft een overeenkomst: het gebruik van een bepaald type computer. Een groep gelovigen heeft niet alleen een onderlinge band (de computer), maar ook  het geloof in een boven de aarde uitstijgend Wezen gemeenschappelijk (de grote “Programmeur”). Dit laatste is nog steeds niet met een wiskundig model te verklaren. De metafysische aspecten ontbreken in het geheel in dit onderzoek. Of, om als christelijk gelovige te spreken, al zou de kerk op sterven na dood zijn, God is er nog steeds.
  • Dit onderzoek focust op een groot aantal afgebakende landen. Ze gaan ervan uit dat deelnemers aan een groep met name op het locale vlak profijt trekken van een groep. Echter juist voor het christendom blijkt dat deze globalisatie grote invloed zal hebben in  de toekomst (lees de boeken van Philip Jenkins). Het voortbestaan van de kerk in het westen zal mede afhankelijk zijn van de kerken in het “zuiden”. In een dergelijk rekenmodel is dit een factor die, ook op het vlak van sociale cohesie, naar mijn oordeel niet kan worden weggelaten (overigens het gebruik van een specifieke computer is ook afhankelijk van mondiale tendensen, het grote voorbeeld is de Ipad). Het bijbehorende citaat van de onderzoekers zegt:

… rather than an individual deriving benefits from membership in the global majority group, he or she will instead bene t from belonging to the local majority among his or her social contacts.

  • Tot slot, wat kunnen we hiervan leren als kerk? De laatste jaren is de trits “belong-belief-behave” (of in een andere volgorde) vaak besproken. Wat kunnen we hiervan zeggen in het licht van een dergelijk onderzoek? Het onderzoek zegt dat wanneer een groep klein is, het “belong” aspect met name onder druk komt te staan? Is dat dan een vrijbrief voor grote kerken waar de sociale cohesie anders functioneert? Is een kleine geloofsgroep dan te klein voor een buitenstaander? Hierover ben ik nog niet uitgedacht.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s