Gerechtigheid

9023913604Ik ben bezig met het overdenken van deze term. Ik heb eerst het boek van John Piper gelezen: “The future of justification”. Piper reageert in dit boek op met name de stellingname van N.T. Wright. Nu ben ik bezig met de reactie van Wright: “Justification”. Later zal ik proberen hier iets over te schrijven. In de tussentijd las ik het boekje “Jezus en het heil van Israëls God”, geschreven door Arie Zwiep. Daarin staat een interessant en lezenswaardig artikel met de titel “De openbaarwording van Gods gerechtigheid”.

Het gebruik van het woord “gerechtigheid” heeft vaak een juridische lading. Zwiep gebruikt het voorbeeld van een rechtmatige straf, we zeggen dan vaak: “eindelijk gerechtigheid”. Maar, vraagt hij zich af, heeft het woord gerechtigheid in het NT ook deze lading? In Rom1:17 spreekt Paulus over Gods gerechtigheid in de context van het evangelie. In het evangelie wordt Gods gerechtigheid geopenbaard. Terecht stelt Zwiep de vraag: “Hoe kan Paulus dat evangelie noemen?” Heeft de gerechtigheid van God in deze context een juridische betekenis?

De betekenis van het woord gerechtigheid is ingebed in de bijbels context. Het voldoet niet, aldus Zwiep, het woord op te zoeken in een Grieks woordenboek en daar conclusies uit te trekken. In navolging van Gerhard von Rad, zegt Zwiep dat het OT spreekt over dit woord in relatie tot heil en verbond. Rechtvaardiging is een relationeel begrip. Citaat:

… het is een begrip dat gebruikt wordt om de verhouding tussen twee partijen te beschrijven die met elkaar in een verbondsrelatie staan. Iemand is “rechtvaardig” of “gerecht” als hij beantwoordt aan de eisen die de verhouding waarin hij staat van hem vraagt. Iemand is rechtvaardig wanneer hij in de juiste verhouding tot de ander staat, hetzij tot zijn medemens, hetzij tot God.

Kern is dat in een verbondsrelatie beide partijen de afspraken nakomen. Gerechtigheid is dat wat nodig is om het verbond in stand te houden. Hierbij kunnen we denken aan het boek Deuteronomium dat aan het einde de consequenties opneemt van het verbreken van de relatie.  Het OT spreekt van een praktische uitwerking van gerechtigheid. Gods handelen is verwoord door heilbrengende gerechtigheid, bijvoorbeeld in Jesaja40,13, 51:6. Het slaat op Gods handelen waardoor een situatie van gerechtigheid ontstaat. De mens komt door Gods heilshandelen in een gerechtigde staat. Rom1:17 zegt dat de basis daarvoor niet het nakomen van de wet is, maar dat het Jezus’ offer aan het kruis is die deze staat bewerkt.

In mijn ogen blijft Zwiep op twee gedachten hinken. Aan de ene kant vindt gerechtigheid haar basis in een relatie die onderhouden wordt binnen een verbondscontext (p98). Aan de andere kant ontstaat door Gods heilshandelen een situatie (staat) van gerechtigheid (p99). Een relatie (dymanisch) en een staat (statisch) zijn twee verschillenden zaken. Van een gerechtigde staat kan sprake zijn zonder dat er een relatie aanwezig is. Voor mij blijft dit onduidelijk.

Ik hoop dat Wright meer licht werpt op deze materie.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s