Ploeteren en pionieren

bkloo-vellekoop-ploeteren-pionierenTot nu toe heb ik nog niet veel reacties in de emerging “blogosphere” gelezen over het boek van Martijn Vellekoop en Nico Dirk van Loo. Dat is jammer, want het boek is het waard om besproken te worden. Ik probeer in deze recensie een beeld te geven van het boek met daarbij aan het einde een waardering.

Toch een paar recensies op een rij:

Friesch Dagblad

Tale Abrahams

Evangelisch Luterse gemeente Haarlem-Beverwijk

EO

Het boek leest makkelijk weg en de praktijk beschrijvingen roepen veel herkenning op. De afwisseling tussen “theorie” en “beleving” spreekt mij aan. De verhalen zijn beschrijvingen van mensen die niet genoegen nemen met de status quo in de kerk. De geïnterviewden willen met beide benen in de modder van de wereld staan. De werkelijkheid is rauw, maar het Koninkrijk kan daar doorheen breken. Ze hebben als doel gesteld om het “wild”/”wereld” te getuigen van het Koninkrijk, wegwijzers te zijn naar Jezus. Het is treffend om bij een aantal van de geïnterviewden te merken dat hun initiatieven weerstand hebben opgeroepen bij de gevestigde orde. Een aantal van hen knapte af op deze starheid. De gevoelens die daarbij vrijkomen zijn ook beschreven door Dave Tomlinson “de post-evangelical” en bevestigen maar weer eens dat nieuwe initiatieven om te bouwen aan het Koninkrijk van God niet door iedereen worden gewaardeerd. Ik ervaar daarbij een mix van boosheid, verdriet en machteloosheid. De marginalisatie (Jesus has left the polder) is blijkbaar nog niet voldoende doorgedrongen bij sommige kerken en kerkleiders om werkelijk in beweging te komen.

De theoretisch nadruk ligt bij het Koninkrijk van God en Jezus als verkondiger daarvan. Het Koninkrijk beslaat de hele aarde, niet alleen de beperktheid van de plaatselijke kerk vandaag de dag. Jezus maakt dat Koninkrijk tastbaar en zichtbaar, volgens de schrijvers. Zou Jezus in een lease-bak rijden en in Leidsche Rijn wonen? Dat is de vraag die de schrijvers zich bijvoorbeeld stellen. Ze wijzen op al die christenen die het voor elkaar hebben, maar die religie consumeren en verder er niets mee doen. En volgens de schrijvers moet je het Koninkrijk vooral doen! Dat is iets dat Jezus ons leert. Heden ten dage heeft de kerk dat verleerd. Ze probeert door relevante kerkdiensten de mensen naar de kerk te krijgen. Maar zeggen de schrijvers, het gaat er niet om om de mensen naar de kerk te krijgen, de kerk moet naar de mensen toe: Van atractional naar incarnational.

In de beschrijving merk je dat de schrijvers goed hebben geluisterd naar hun Angelsaksische meedenkers en schrijvers. Hun ideeën wordt vertaald naar een Nederlandse context en door de praktijk voorbeelden aan tijd en plaats gekoppeld.

Waardering en kritiek:

  • Het boek is een goede inleiding op een nieuw soort denken dat ook in Nederland steeds meer aandacht krijgt. Het gaat om evangelie en een “handen uit de mouwen”-denken (holistisch denken). De emerging church kijkt over kerkmuren heen en wil daar zijn waar mensen zijn die lijden en pijn hebben. Ze willen als Jezus naast hen staan. Ze willen liefhebben, nood dragen, delen en Jezus vertrouwen dat Hij erbij is. De praktijkvoorbeelden schetsen dit op een treffende manier.
  • In het boek wordt gezegd dat het postmodernisme en de marginalisatie van de kerk op de achtergrond meespelen bij de discussie over de emerging church (p6). Ik denk dat de techniek de bedding is waarin de ideeën over nieuwe vormen van kerk-zijn verspreid worden. Blogs en websites maken het mogelijk om snel op de hoogte te zijn van conferenties, ideeën, “namen”, boeken, enz. Ik durf zelfs de vraag te stellen dat zonder het internet de emerging church niet zo snel voet aan de grond had gekregen.
  • In de kenmerken van de emerging church mis is de missionaire nadruk. Ik denk zeker dat dat ook genoemd moet worden. Overigens, bij de karakteristieken voor de kerk wordt “mission” wel genoemd (p147).
  • Ik ben blij met de nadruk op het Koninkrijk. Tegelijkertijd verbaast het me dat de schrijvers een theologisch lijn neerleggen om het Koninkrijk te duiden die start in het Oude Testament en stoppen bij de evangeliën. Paulus verkondigde ook het Koninkrijk, maar stichtte als gevolg daarvan gemeenten. Ik mis in het boek de relatie tussen kerk en Koninkrijk. George Eldon Ladd heeft daar mooie dingen over geschreven en zou zo in het “emerging” denken geïncorporeerd kunnen worden.
  • De schrijvers noemen als karakteristieken voor de kerk: communion, community en mission (ontleent aan “The Tangible Kingdom: Creating Incarnational Community”, door Hugh Halter en Matt Smay). Dit is niets anders dan wat jaren eerder verwoord is in de drie B’s: boven, binnen, buiten. De basis die de schrijvers neerleggen kan ook toegepast worden in een evangelische gemeente van 1000 leden, met kleine groepen en een daklozen-bediening. In welk opzicht in de emerging church in Nederland dan anders dan een “gewone” evangelisch gemeente? Deze vraag wordt voor mij niet voldoende beantwoord.
  • Dit boek is (denk ik) geschreven voor de geïnteresseerden die zich niet binnen de emerging wereld bevinden en die niet theoloog zijn. Dat kan ook de reden zijn dat het niet gaat om theologische diepgang (en dat er “gewone” mensen zijn die het boek willen kopen). Ik hoop dat er in de toekomst studies in het Nederlandse taalgebied verschijnen die deze diepgang wel hebben (en die misschien niet hoge verkoopcijfers hebben). Ik hoor te vaak dat het niet gaat om theologische diepgang, maar om “iets” anders. Ik hoop dat de Nederlandse emerging beweging in de toekomst ook gekenmerkt wordt door de stevige theologische doordenking en niet door oppervlakkigheid.
  • Het is storend dat de voetnoten de ene keer wel de pagina( ‘s) noemen en de andere keer niet. De voetnoten hebben geen eenduidige notatie.

De kritiek is bedoeld als aanzet tot verdere doordenking. Al met al een boek dat het waard is om gelezen te worden. De emerging church is in Nederland een groeiende beweging. Het is nog steeds erg klein, maar een toenemend aantal mensen wordt uitgedaagd door de  ideeën. Dat is hoopvol. Ik hoop dat dit boek daar ook aan bijdraagt.

Advertenties

One thought on “Ploeteren en pionieren

  1. Ha Haije,

    Leuk om jouw gedachten over het boek te lezen. Bedankt dat je ze hebt willen opschrijven!

    Een aantal van je opmerkingen deel ik met je…dat daarbij de diepgang niet enorm is, contstateer je terecht. Het boek is inderdaad niet op theologen gericht, wilde vooral ook iets uit de praktijk laten zien.

    Als je het mij vraagt, is emerging church inderdaad sterk missionair. Zoniet, dan doe ik ook niets meer onder dat containerbegrip. 🙂

    Martijn

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s