Johan ter Beek onder het gehoor van Klaas Hendrikse

In heb er een tijdje op zitten broeden. Ik ken Klaas Hendrikse niet en zijn boek heb ik niet gelezen, ik heb ook niet onder zijn gehoor gezeten. Ik heb alleen een preek van hem gehoord, al weer een tijd geleden, toen de hype zich aandiende. Wat geeft mij dan het recht om iets over de man en zijn boek te zeggen?

Al weer wat jaren geleden heb ik mij geheel gestort in de hype rond “Het algemeen betwijfelt christelijk geloof” van Kuitert. Kuitert werd toen door geheel orthodox Nederland verguisd. Helaas, met Kuitert ben ik in het geheel niets opgeschoten. Het was een makkelijk te lezen boek waarin de dogmengeschiedenis op speelse manier de revue passeerde. Dat was een pluspunt.  Maar het heeft mijn denken geen nieuwe richting gegeven. Ik verwachtte hetzelfde met betrekking tot wat Hendrikse schrijft. Dus het boek heb ik niet gekocht en niet gelezen (dit verwijt Hendrikse aan alle mensen die niet met hem in discussie willen: wel een oordeel, maar niet op basis van het gelezene). Maar nu Johan enthousiast is over bepaalde denkbeelden van de man, een reactie in een aantal posts.

Ten eerste een constatering. Over het boek van Kuitert schreef Trouw:

Geen boek voor theologen, maar gewoon voor mensen die met hun oude geloofsvoorstellingen geen raad meer weten en die zich afvragen of er nog wel iets over is. Kuitert heeft zijn boek helder ingedeeld langs de lijnen van klassieke thema’s als traditie, God, schepping, de mens, Jezus Christus, verzoening, opstanding, oordeel, Triniteit, uitverkiezing, de kerk, sacrament, hiernamaals, gebed, gebod en de bijbel. Zo ‘herziet’ Kuitert de klassieke geloofsvoorstellingen en helpt hij zijn lezers hun aangetaste voorstellingen zelf te herzien.

Het doel dat Hendrikse voor ogen heeft, komt ongeveer overeen met de doelstelling van Kuitert. Het gaat hem om de twijfelaars. Maar er is ook een verschil. Om Hendrikses (bijna niet uit te spreken) boek goed te kunnen volgen, moet men wat beter onderlegd zijn in de filosofie en de dogmengeschiedenis, volgens Johan. Voor Hendrikse zal het dan lastig worden om zijn uitgangspunten voor het gewone gemeentelid onder zijn gehoor uit te leggen, lijkt mij. Ik hoop dan maar dat ik met de volgende reactie een voldoende niveau kan bereiken om een volwaardige reactie te geven. Opmerkelijk is overigens ook dat Kuitert in het boek van Hendrikse het voorwoord heeft geschreven en uitlegt waarom hij het niet eens is met Hendrikse (zie de mogelijkheid op Bol.com om de inleiding te lezen, de moeite waard!).

Reactie/observatie 1:

De uitgangspunten van Hendrikse zijn een stimulans om na te denken wie God is. Dat kan als positief ervaren worden. Dat blijkt bij Hendrikse een, voor mij, negatieve uitwerking te hebben, maar hij dwingt tot denken. Johan heeft blijkbaar niet zo’n hoge dunk op van al die intelligente orthodoxen die er niet aan willen om de gedachten van Hendrikse te ontdekken en te volgen. Of, Johan, zou het gewoon zo kunnen zijn dat een aantal het gewoon niet eens is met zijn uitgangspunten en de uitwerking daarvan. Je hebt gelijk als mensen niet willen denken en op basis van wat ze gehoord hebben een oordeel vormen. Dat zou kunnen. Maar voor mij is de laatste alinea uit Johan’s betoog nogal kort door de bocht en belerend (welke orthodoxen bedoel je?).

Reactie/observatie 2:

Met dank aan Boele Ytsma die in het verleden al eens een aantal posts aan Hendikse wijdde, heb ik een aantal interviews met Hendrikse beluisterd. Zie hier (Annemiek Schrijver, IKON), hier (deel 1 met Arie Boomsma, Het Gesprek) en hier (deel 2 met Arie Boomsma, Het Gesprek). Volgens mij geeft Hendrikse in deze gesprekken een redelijke samenvatting van de essentie van zijn denken. Ik zal dat in een aantal one-liners weergeven:

God bestaat niet, maar ik geloof wel in h(H)em.

God is iets dat kan gebeuren.

God is anders dan de heidense goden.

Als wij gaan, dán gaat God met ons mee (als vertaling van de Godsnaam YHWH).

Maak van het ervaren van God geen bestaan van God.

One-liners zonder context kunnen heel snel verkeerd uitgelegd worden, in een volgende post daarom een filosofische en theologische reactie.

Advertenties

One thought on “Johan ter Beek onder het gehoor van Klaas Hendrikse

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s