Categorie archief: gemeentestichting
Gemeentestichting vanuit een netwerkgedachte
Neil Cole sticht gemeenten volgens het “organic church” model. Volgens Cole is het geen model, want iedereen kan zijn principes op een eigen wijze toepassen zonder dat het een vast omlijnd kader wordt.
Ik las het nieuwste boek van Cole: Church 3.0. Wat mij opviel is dat Cole netwerk ideeën verwerkt bij het starten van gemeenten (hoofdstuk 5). Daarmee is het interessant om te lezen. Hij hanteert onder andere deze principes:
- Elke gemeente bestuurt zichzelf en staat geheel op zichzelf. Er is geen organisatie of andere gemeente die er boven staat. Dit is de basis van de netwerk opzet. Als er al sprake is van een organisatie, dan is deze plat of één-dimensionaal.
- Relaties met andere gemeentes zijn er op het horizontale vlak. Cole staat radicale decentralisatie voor. Elke gemeente sticht andere gemeenten. Er is sprake van dochtergemeentes, kleinkind-gemeentes, enz. Praktisch gezien kennen gemeente alleen de gemeente waardoor ze gesticht zijn, gemeenten die ze gesticht hebben of soms gemeente één stap verder in de lijn. Op deze wijze ontstaat een netwerk van gelijkwaardige gemeenten. Er is variëteit in relaties tussen gemeentes mogelijk die afhangt van eigen inzichten van gemeenten. Principe kunnen vrij worden toegepast.
- Nadruk ligt op vermenigvuldiging. Cole noemt het een “spontaneous multiplication movement” (p85).
- Discipelschap gebeurt in groepjes van drie. Groeit de groep dan deelt het groepje in twee groepjes van twee. Men leest de bijbel en bespreekt wat men leest.
Wat neem ik mee uit dit boek? Het is mogelijk om aan te sluiten bij een netwerksamenleving vanuit het perspectief van gemeentestichting. De ecclesiologie komt volgens Cole voort uit de missiologie. Dit levert een radicaal “missional” gedachtegoed op.
Het boek is een aanrader.
Verdere informatie over Neil Cole:
Zygmunt Bauman krijgt prijs
Zygmunt Bauman in een begrip in de wereld van de sociologie. Recent kreeg Bauman een Spaanse prestigieuze prijs uit handen van Prins Felipe, de toekomstige troonopvolger in Spanje. Op de site van het Bauman Institute staat het volgende over deze prijs:
The Prince of Asturias Awards is a series of annual prizes given in Spain by the Prince of Asturias Foundation (Fundación Príncipe de Asturias) to individuals, entities and/or organizations from around the world who make notable achievements in the sciences, humanities, or public affairs.
De uitreiking wordt elk jaar “live” verslagen op de Spaanse tv en Bauman, die al aardig op leeftijd is, hield daar ook een kort praatje als reactie op de uitreiking.
Ik denk dat iedereen die in de westerse wereld nadenkt over gemeentestichting een aantal van zijn boeken zou moeten lezen. Ik las voor een afstudeerscriptie de boeken “Liquid Modernity” en “Community”. Vooral Liquid Modernity is een aanrader. Waarom?
- Ten eerste, Bauman schetst een beeld van de westerse maatschappij. Hij laat zien op welke manier de maatschappij de afgelopen jaren is veranderd. Zijn opmerking zijn scherp, prikkelend en vernieuwend.
- Hij zegt dat de maatschappij licht en vloeibaar is geworden (uit het voorwoord van Liquid Modernity). Dit fenomeen zet hij onder andere af tegen emancipatie, individualiteit, tijd/ruimte, werk en gemeenschap. Daardoor laat hij zien dat door de overgang van een “solid” maatschappij naar een “liquid” maatschappij de westerse wereld voor een groot aantal uitdaging komt te staan. Bijvoorbeeld, de mens is een nomade geworden. Hij heeft geen vaste plaats meer. Bauman spreekt dan ook over “travelling light” of “portable … signifies improvement”.
Een paar citaten uit het hoofdstuk over gemeenschap (community):
All communities are postulated; projects rather than realities, something that comes after, not before the individuals choice (Liquid Modernity, p169).
Never was the word “community” used more indiscriminately and emptily than in the decades when communities in sociological sense became hard to find in real life. Men and women look for groups to which they can belong, certainly and forever, in a world in which all else is moving and shifting, in which nothing else is certain (citaat van Eric Hobsbawn in Liquid Modernity, p171)
The future belongs to “archipelagos of islands dotted along the axes of communication” (Liquid Modernity, p 180).
In another place I have discussed the “unholy trinity” of uncertainty, insecurity, unsafety (Liquid Modernity, p181).
Een must-read voor mensen die maatschappelijke tendensen proberen te doorgronden.
Wie zei dat het makkelijk is?
In de afgelopen weken heb ik onderzoek gedaan naar evangelische kerken in Granada en omgeving. Meer dan 90% van de kerken behoren tot een Pinksterdenominatie. De andere 10% behoren tot de Baptisten, Adventisten, of hoort niet bij een denominatie. Waarom zijn er zo vele kerken die behoren tot slechts één denominatie?
Eén mogelijk antwoord op deze vraag is de volgende. De meeste Pinkstergemeenten hebben hun oorsprong in Latijns-Amerika. De pinksterbeweging is daar enorm gegroeid en veel van de mensen die naar Spanje komen om werk te vinden, behoren tot deze kerken. Naast de mensen uit Latijs Amerika, zijn de meeste zigeuner-kerken (ook Filadelfia genoemd) zijn pinksterkerken. De muziek in de aanbidding van de zigeuners is levendig, de preken eenvoudig maar aantrekkelijk.
Een ander ding dat me opvalt, is dat de meeste van de gebouwen, die deze kerken het gebruiken voor de eredienst, zich bevinden tussen de Camino de Ronda en de ringweg. Hiervoor moet je iets meer van de plattegrond van Granada. Zonder het in detail uit te leggen, blijken veel kerken op een “kluitje” te zitten.
In het noorden zijn alleen kerken die behoren tot Filadelfia (zigeuners). Dit gebied is het armste deel van de stad. Waarom zijn er niet meer kerken in het noorden van de stad? Jezus praat veel over armoede en mensen die deel uitmaken van een lage sociale klasse. Tot nu toe kan ik geen antwoord op deze vraag. Maar ik neem aan dat in dit gebied meer criminaliteit is en kerk-zijn is in dat gebied niet eenvoudig. Kerken zullen daar heel bewust naar toe moeten gaan om deze groep mensen te bereiken. Wie heeft gezegd dat het makkelijk is om kerk te zijn?
Bezoekje aan Madrid
Dit weekend zijn we naar Madrid geweest. Dat is op zich niet zo wereldschokkend. Wel aardig om te vermelden is dat we op zondag drie verschillende kerken hebben bezocht. Al deze kerken behoren tot de C&MA, de organisatie waaronder wij gemeente-stichtend werk doen.
Alle drie kerken hadden een andere en duidelijke achtergrond: een Chinese, een Ecuadoraanse en een Colombiaanse. Dat heeft duidelijk gevolgen voor de wijze waarop men kerk is. De chinese heeft een rustige dienst, een lange prediking en zingt liederen vanaf CD. De Ecuadoriaanse kerk zingt klassieke liederen, maar zet wel een stevige aanbiddingsdeel neer. De Colombiaanse kerk kerk is duidelijk beïnvloed door het pentacostalisme uit Latijns Amerika en heeft een dynamische voorganger die veel activiteiten opzet.
Mij vielen verschillende zaken op:
1. Kerken die vanuit hetzelfde kerkverband ontstaan, kunnen zich in verschillenden contexten anders worden vormgegeven. Dit is het doel van de inculturatie.
2. Het is mogelijk om geheel verschillende invulling te geven aan kerk-zijn en toch binnen hetzelfde kerkverband te functioneren. Dat is niet altijd makkelijk als er ook samengewerkt moet worden, maar het blijkt mogelijk. Dit is ook één van de sterke punten van de RK-kerk. Er bevinden zich een groot aantal stromingen en toch vallen ze onder dezelfde kerk. Reformatorische kerken in Nederland bijvoorbeeld hebben nogal een de neiging om te streven naar een “eenheidsworst”.
3. Kerken die zich richten op een specifieke groep kunnen op een gegeven moment geen andere groepen meer bereiken. In al deze kerken zitten bijvoorbeeld geen autochtone Spanjaarden. Het lijkt erop dat wanneer er een groot deel van de bezoekers van Latijns Amerikaanse achtergrond is, de autochtone bevolking dit als een extra drempel ervaart om de dienst te bezoeken. Dit fenomeen komt overal te wereld voor. Sommige kerken in Nederland lukt het om dit te doorbreken, voorbeeld is ICF.
Het nut van theologie
Een zinvol citaat voor kerkplanters (Invitations to theology, Micheal Jinkins en Alan Torrance, pagina 17):
Ooit las ik in een recent verschenen boek dat het helemaal niet nodig is dat kerkplanters theologie hebben gestudeerd. Iedereen kan een kerk/gemeente beginnen, daarvoor is theologie niet een voorwaarde. De praktijk moet bewijzen dat dat daadwerkelijk zo is en inderdaad, er zijn nogal van gemeentes begonnen door gedreven mensen die uit liefde voor God. Waarom dan mijn pleidooi voor enige theologische doordenking? Voor mij is theologie nodig omdat het mensen aanzet om het dagelijks leven te zien door de een christelijke bril. Het bovenstaande citaat ondersteunt dat pleidooi. Theologische doordenking dwingt tot nadenken over kernzaken in het leven. Het complexe leven van vandaag de dag vraagt om gedegen respons. Ten tweede vormt theologische doordenking mensen en maakt het bescheiden. Dit wordt wel eens vergeten. Ik wantrouw steeds meer de mensen die op complexe zaken uit de maatschappij een eenvoudig “christelijk” antwoord hebben. Er is nog veel meer toe te voegen, maar ik laat het hierbij. Ik hoop veel kerkplanters tegen te komen die hun functioneren voeden vanuit een theologische doordenking van de werkelijkheid.
Context-loze gemeenteopbouw
Een groot aantal boeken over gemeenteopbouw presenteren hun ideeën zonder rekening te houden met de locatie waar deze theorieën ingepast moeten worden. Of het nu Schwartz, Warren of Hybels is, het lijkt of hun tijdloze en plaats-loze ideeën een Platonisch karakter hebben. Het ideaal moet gewoon toegepast worden, dat is alles. Ideeën zijn makkelijk op papier te zetten, het uitvoeren in een context des te moeilijker. Hadden ze daar nu maar meer energie in gestoken.
Cell-church
Ik was gisteren bij een cell-church conferentie met Joel Comiskey. Het cell-church “systeem” is vooral bekend geworden door de mega-gemeente van Paul Yonggi Cho is Zuid Korea. Het cell-church kent verschillende varianten, maar de basis kenmerkt zich door een hiërarchische opbouw van de gemeente in cellen of huiskringen. Een andere term die veel wordt gebruikt is G-12. In dit systeem bestaat een cel uit 12 personen. Elk van deze 12 is leider van een kring op een lager niveau in de hiërarchie. In de gemeente zit iedereen dus in 2 kringen of cellen: 1 kring waar hij of zij deelnemer van is en 1 waar hij of zij leider van is. De cel moet groeien, om op een gegeven moment te splitsen. Op deze wijze wordt de groei van de gemeente gekanaliseerd. Elke cel heeft als taak mensen uit te nodigen voor de cel.
In Zuid Korea en Midden/Zuid Amerika zijn op deze wijze een redelijk aantal mega-gemeenten ontstaan. Maar in Noord Amerika en Europa wil het maar niet echt lukken. Alhoewel, in de VS zijn er wel een paar, bijvoorbeeld Bethany in Baton Rouge. Maar in Europa is het anders. Daarom was het eigenlijk een beetje vreemd dat deze conferentie toch in een Europees land werd georganiseerd. Nu ontstaan er in Spanje redelijk wat Latijns Amerikaanse gemeenten, dus eigenlijk is het ook weer niet vreemd.
Maar, en daar wil ik naar toe, ik heb zelf steeds meer moeite met gemeenten met een dergelijke vaste en, in mijn ogen, rigide systeembouw. Het ging mij in eerste instantie ook niet zozeer om de inhoud, maar meer om het netwerken. We proberen een informeel netwerk op te zetten van leiders of geloofsgemeenschappen die sterk de nadruk leggen op een missionaire presentie in de maatschappij. Dus begaven Silvester en ik ons naar Madrid, op zich al een dikke vijf uur rijden vanaf Granada. De conferentie bleek tijdens de eerste dag nogal tegen te vallen. We zijn dan ook aan het einde van de dag maar weer huiswaarts gekeerd. Jammer van de lange rit en weer een illusie armer. Hieruit werd weer eens duidelijk dan mijn visie op gemeente-zijn aan het veranderen is en veranderd is. Contextloze systeembouw gaat me tegenstaan.
Op zich is een cel of huiskring een goede vorm, waar gemeenschap voorop staat. Maar wanneer een gemeente in een westers land in een dergelijk systeem wordt geperst, is het heel moeilijk te incarneren in een fluïde, postmoderne westerse samenleving . Systeemdenken en postmoderniteit bijten elkaar. Een tweede punt is dat in een westers land deze strakke hiërarchie weerstand oproept. Niet iedereen is een leider en wil in een leiderschapskorset gedrukt worden. Volgens mij gaat het ook in tegen het unieke van elke persoon. Een ander aspect is de tijd die iemand moet steken in een cel. Elke week betekent het twee keer bij elkaar komen. Veel mensen in Spanje zijn niet in staat om dat vol te houden. Waarschijnlijk in heel veel westerse landen geldt hetzelfde. Tot slot, het delen van cellen zet de gemeenschap tussen mensen onder druk. Het steunen, helpen en vertrouwen van elkaar heeft tijd nodig. Wanneer een cel deelt, begint dit proces weer overnieuw. Mensen raken op een gegeven moment gefrustreerd als ze weer het vertrouwen moeten schenken aan weer een nieuwe groep mensen. Comiskey zal zeggen dat je het systeem kan aanpassen aan de situatie, maar het blijft een systeem.
We hebben wel wat kunnen netwerken, maar dat waren dan net weer die mensen die van buiten Spanje als zendingswerker binnen Spanje aan de slag zijn. Latijns Amerikanen functioneren op een geheel ander niveau en zullen in mijn ogen nooit op grote schaal de “gewone” Spanjaard bereiken. Daarom ontstaan er veel Latino gemeenten, met weinig “native” mensen. En daar was het ons wel om begonnen.
Gaan we een cel-kerk beginnen? Ik denk het niet. Weet het wel zeker van niet. Het leverde op de terugweg wel weer gesprekken op, laat dat dan en positief punt zijn. En…. wat doe ik nu met de boeken in mijn boekenkast die door de spreker van deze conferentie geschreven zijn? Daar denk ik nog even over na. En, tot slot, netwerken in Spanje blijkt moeilijker te zijn dan ik dacht.
Post-Katholieke samenleving
Ik ben op zoek naar artikelen of boeken die ingaan op gemeentestichting in een post-katholieke samenleving. Bijna “iedereen” in Spanje noemt zich katholiek, maar in de praktijk staat het vaak los van het gewone leven. Graag hoor ik of je artikelen weet die hierop ingaan. Ook zou ik graag in contact komen met mensen die bezig zijn met gemeentestichting in Zuid-Europese landen.
Lancering nieuwe site Fresh Expressions
Fresh Expressions heeft een site gelanceerd waarop informatie gedeeld kan worden die betrekking hebben op nieuwe iniatieven. Je vindt de site hier.
